เนื้องอกมดลูก (Myoma uteri)
Mar 17 , 2016 9 am

เนื้องอกมดลูก  [ Myoma uteri ]

เนื้องอกมดลูก เป็นเนื้องอกที่พบมากและบ่อยที่สุดในสตรีวัยเจริญพันธุ์  เนื้องอกมดลูกชนิดที่ตรวจพบมากที่สุดคือ เนื้องอกชนิด Uterine Fibroids ซึ่งเป็นเนื้องอกที่เกิดขึ้นมาจากชั้นกล้ามเนื้อของมดลูก ตามสถิติมีโอกาสตรวจพบได้ถึง 20-40% ในสตรีอายุ 35 ปีขึ้นไป


·         ขนาดพบได้ตั้งแต่เล็กมากน้อยกว่า 5 มิลลิเมตร ไปจนถึงขนาดใหญ่ 20-30 เซนติเมตร

·        ส่วนใหญ่มักตรวจพบเนื้องอกพร้อมกันหลายๆก้อน มากกว่าจะพบเพียงก้อนเดียว

·        เนื้องอกมดลูกชนิด Fibroid  มักถูกตรวจพบโดยบังเอิญ โดยไม่มีอาการผิดปกติ แต่เมื่อ  เนื้องอกเจริญเติบโตขึ้น อาการที่ตามมา
  ได้แก่ อาการปวดท้องน้อย  ปวดประจำเดือน  ประจำเดือนมามากผิดปกติ เป็นต้น

·        ฮอร์โมนเพศหญิง มีส่วนเกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโตของก้อน  ดังนั้นเมื่อตั้งครรภ์เนื้องอก  มดลูกอาจโตขึ้น  หรือเมื่อเข้าสู่วัย  ทองฮอร์โมนเพศหญิงลดต่ำลง เนื้องอกมดลูกก็มักจะ  หดตัวเล็กลง

·       พบว่าเนื้องอกมดลูกชนิดนี้มีความเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม ดังนั้นมักพบเนื้องอกมดลูกชนิดนี้ในครอบครัวได้พร้อมๆ กันหลายคน
     

·      เนื้องอกมดลูกชนิด Fibroid ไม่ใช่มะเร็งหรือเนื้อร้าย ดังนั้นเมื่อตรวจพบ ไม่จำเป็นต้องรักษาทุกราย การรักษาจะทำเมื่อเนื้องอกมีผลต่อร่างกายดังนี้

1. ประจำเดือนมามาก หรือนานผิดปกติ

2. โลหิตจาง (อันเกิดจากประจำเดือนมามาก)

3. มีอาการปวด หรือหน่วงท้องน้อย

4. มีอาการปวดท้องน้อยร่วมกับปวดหลัง หรือขา

5. มีอาการปวดขณะมีเพศสัมพันธ์

6. มีอาการหน่วง ทำให้ปัสสาวะบ่อยครั้ง

7. เกิดอาการท้องอืด และอึดอัดท้อง เนื่องจากการกดทับลำไส้

8. เนื้องอกโตเร็วผิดปกติ หรือมีขนาดใหญ่ จนคลำได้ทางหน้าท้อง

9. เนื้องอกมีผลต่อการตั้งครรภ์ โดยเนื้องอกทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงรูปร่างของโพรงมดลูก อาทิเช่น ตกเลือด แท้งบุตร รกเกาะต่ำ เป็นต้น 

ดังนั้นในรายที่พบเนื้องอกมดลูกชนิด Fibroid  โดยที่ยังไม่มีอาการหรือข้อบ่งชี้ดังกล่าว  แพทย์มักจะนัดตรวจติดตามเป็นระยะ โดยการตรวจภายใน และอัลตราซาวน์อุ้งเชิงกรานทุก 6-12 เดือน


 

วิธีการรักษาเนื้องอกมดลูกชนิด Fibroids

1. การรักษาโดยยา

ยาที่ใช้ฉีดเพื่อให้เนื้องอกมดลูกมีขนาดเล็กลง เป็นตัวยาที่มีฤทธิ์ในการยับยั้งการสร้างฮอร์โมนเพศ (GnRH agonist)  การรักษาด้วยยาเหมาะสมกับผู้ที่มีเนื้องอกขนาดใหญ่ จำเป็นต้องลดขนาดของเนื้องอกลงเพื่อให้ผ่าตัดง่ายขึ้นและเสียเลือดน้อยลง หรือให้ยาในผู้ป่วยที่มีอาการผิดปกติจากเนื้องอกมดลูก แต่อยู่ในช่วงใกล้วัยทองก็จะให้ยาไปจนถึงช่วงวัยทองพอดีอย่างไรก็ตามการให้ยาชนิดนี้มีผลข้างเคียงคือ อาการวัยทองและภาวะกระดูกพรุนเป็นต้น จึงไม่แนะนำให้ใช้มากกว่า 9 เดือน

2. การผ่าตัดเฉพาะก้อนเนื้อมดลูก (Myomectomy)

เป็นการผ่าตัดเฉพาะเนื้องอกมดลูกออกไป ยังคงเก็บรักษามดลูกไว้ โดยมากมักทำการผ่าตัดแบบนี้ในคนอายุน้อย ที่ยังมีความต้องการเรื่องการมีบุตร  

3. การผ่าตัดมดลูก (Hysterectomy)



การผ่าตัดมดลูกถือเป็นมาตรฐานในการรักษาเนื้องอกของมดลูก  เนื่องจากการรักษาวิธีอื่นๆก็มีโอกาสที่จะมีเนื้องอกเกิดขึ้นได้อีก

การผ่าตัดทางนรีเวชไม่ว่าจะเป็นการตัดเฉพาะเนื้องอก(Myomectomy) หรือการผ่าตัดมดลูก (Hysterectomy) สามารถทำได้ทั้งวิธีการผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้อง หรือผ่าตัดผ่านกล้อง โดยการผ่าตัดผ่านกล้องจะมีข้อได้เปรียบกว่าในแง่ต่อไปนี้

- ความสวยงาม เนื่องจากแผลเล็ก

ความเจ็บปวด การผ่าตัดผ่านกล้องจะมีอาการปวดแผลหลังผ่าตัดน้อยกว่า จึงลดเวลานอนโรงพยาบาล รวมถึงสามารถกลับไปทำงานหรือออกกำลังกายได้เร็ว

- ลดผลข้างเคียงจากการผ่าตัด เช่นการเกิดพังผืดในช่องท้อง ท้องอืด

- เพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์หรือมีบุตร  โดยเฉพาะในผู้มีบุตรยาก

 

พญ.อรวิมล สุทธิศิริกุล

สูตินรีแพทย์